Nên tập cho trẻ ăn lấy một mình càng sớm càng tốt

Nếu muốn nuôi con bằng sữa mẹ thì có hai cách cho bú: Hoặc người mẹ nằm dựa, ôm hai con ở hai bên; hoặc người mẹ ngồi ghế bành đặt hai con nằm dưới nách, chân con duỗi ra phía sau lưng mẹ, nơi đó đã kê sẵn một cái gối, người mẹ dùng hai bàn tay nâng đầu hai con lên vú hoặc có thể đặt con nằm trên đùi Mẹ tuy hơi chen lấn nhau nhưng vô hại. Nếu cho Bé bú sữa bò mà nhà có tủ lạnh thì nên pha sữa ngày hai lần (sáng và trưa) mỗi lần 8 chai rồi cất vào tủ lạnh cho trẻ ăn dần, trước khi cho ăn nên hâm nóng. Không có người giúp đỡ thì một mình mẹ lo cho hai trẻ ăn một lúc cũng hơi lúng túng nên người ta thường đánh thức một đứa dậy cho ăn rồi mới đánh thức đứa kia. Muốn đỡ mất thì giờ, có thể cho hai trẻ ăn cùng một lúc bằng cách mẹ cầm bình cho một trẻ ăn trong khi đặt cho bé kia ở bên cạnh kê bình cho bú nhưng phải luôn để ý giúp đỡ bé khi cần thiết. Nếu trẻ bú bất thường thì nên dùng bảng ghi rõ số lượng mỗi khi trẻ bú trong mỗi bữa tránh sự lầm lẫn cho tiện công việc chăm sóc. Nếu hai trẻ giống nhau quá thì nên tìm cách đánh dấu như đeo cho trẻ một miếng vải ở cổ tay hoặc mặc áo khác màu vì sự lầm lẫn rất thường xảy ra. Nên tập cho trẻ ăn lấy một mình càng sớm càng tốt.
Khi trẻ chập chững biết đi, nếu nhà không có một phòng riêng cho trẻ thì nên làm một cái chuồng vì ta khó lòng trông nom hai trẻ cùng bò một lúc. Nên tránh những đồ chơi sắc hoặc nhọn vì vô tình chúng có thể làm bị thương lẫn nhau. Đồ chơi có thể dùng chung nếu ta khéo tập luyện cho trẻ từ thuở nhỏ vì nếu mỗi thứ đều phải mua một cặp thì rất tốn kém mà tính trẻ lại mau chán. Đừng để cho trẻ nhận thấy có sự chênh lệch trong tình thương của cha mẹ đối với chúng. Đừng lấy cớ rằng vì đứa này yếu đuối hơn đứa kia nên cần chăm sóc nhiều hơn hoặc vì nhanh nhẹn thông minh nên đáng được nuông chiều hơn, vô tình ta đã gây lòng tị hiềm giữa hai đứa trẻ song thai mà thường tình chúng yêu mến nhau nhiều hơn những anh em khác. Sau này khi chúng có trí khôn nên giúp đỡ chúng bộc lộ cá tính để sửa soạn cho chúng sống riêng rẽ. Ở ngoài đời, tránh những sự lệ thuộc và trùng hợp quá đáng có thể đưa tới hậu quả tai hại như cùng yêu cô gái, cùng thích một chàng trai v.v…

Trẻ sanh đôi không phải là trẻ bất thường

Nên chọn lựa riêng một người sạch sẽ, không bệnh tật để chăm sóc cho Bé, tránh những sự thăm viếng của người khác để tránh sự truyền bệnh. Nên cho Bé bú ban ngày cứ tiếng một lần và ban đêm cách 4 tiếng một lần. Khi Bé đã cân nặng 3,2 đến 3,5 kg thì có thể bớt dần những bữa ăn đêm. Nên để Bé nằm yên trong giường mà cho ăn. Bé thường bú rất yếu và chậm, nên lựa những núm vú bằng cao su tốt và mềm. Nếu Bé quá nhỏ (2kg200) và quá yếu mà không nút nổi thì nuôi bằng cách nhễu sữa (giỏ giọt) vào miệng Bé bằng ống Compte gouttes tạm trong ít lâu. Nêu nuôi nấng cẩn thận và đúng phép, trẻ sanh sớm sẽ lớn mau hơn những trẻ bình thường. Khi Bé đã nặng trên 3kg là Bé đã vượt qua một giai đoạn khó khăn và chỉ cần tới sự săn sóc chu đáo và tận tâm của mẹ là đủ.
Trẻ sanh đôi: Trẻ sanh đôi không phải là trẻ bất thường nhưng là một trường hợp bất thường. Trẻ sanh đôi cũng thường nhỏ hơn hơn trẻ bình thường nên phải chăm sóc cẩn thận hơn và bận rộn hơn vì phải lo cho cả hai trẻ một lúc. Điều cần thiết là phải khéo léo sắp đặt. Để giản dị hóa mọi việc đồng thời tránh cho người mẹ một sự mệt nhọc thái quá. Nên cố gắng tìm một người giúp việc hoặc nhờ mẹ, chị đỡ đần trong ít lâu. Gặp trường hợp đặc biệt này người cha cũng đừng nên lười biếng hoặc câu nệ mà không tiếp tay giúp vợ trong nhiệm vụ nặng nề đồng thời phải khuyến khích và an ủi vợ. Tã lót nên xả bớt chất dơ rồi ngâm vào nước xà bông để có thể giặt mau lẹ khi hai Bé ngủ. Nên dùng xà bông bột thứ tốt không tốn kém là mấy mà đỡ tốn thì giờ chà xát, mau sạch và xả cũng mau. Bình nên luộc ngày hai lần, nên có chừng 8 cái; có thể luộc ngay vào nồi nước thổi cơm, vớt bình ra rồi hãy đổ gạo vào làm thế nào để càng bớt công việc cho người mẹ càng tốt. Cũng nên giản dị hóa mọi công việc khác trong gia đình như ăn uống giản dị, quần áo bớt là ủi chải chuốt. Chỉ nên tắm cho trẻ hai ngày một lần, mỗi ngày nên lau mặt, cổ và nách bằng khăn lông thấm nước ấm, mỗi lần trẻ đi tiêu ta nên lau bằng bông gòn ướt. Nên tắm cho một trẻ trước và nhờ một người khác cho nó ăn sữa trong khi tắm cho đứa thứ hai. Trước khi tắm cũng nên sắp sẵn các đồ dùng như đã nói ở phần đầu cuốn sách này.

Bé quá nhỏ dễ lọt tay

Nên có một nhiệt lượng kế thăm chừng độ nóng của chiếc giường để giữ nhiệt độ khoảng từ 26 đến 31 độ. Nếu thấy không đủ nóng thì nên ủ giường cho ấm thêm bằng túi nước nóng. Hoặc bằng hai chai đựng nước nóng. Túi cao su hoặc chai phải được đậy nút thật kỹ, lựa loại chai có thể chịu đựng được ức nóng để tránh sự nổ vỡ làm phỏng Bé. Cho vào chai chừng nửa lít nước nóng, nút kỹ, dốc ngược chai một lúc để xem nước có thể chảy ra được không rồi bọc bằng một cái khăn lông nhỏ đặt vào hai bên cạnh giường. Nếu dùng bí tất (vớ) len mà bọc chai thì càng tốt. Ta cũng có thể dùng những túi cát rang nóng hoặc gạch hơ nóng nhưng thường phiền phức hơn. Nước đựng trong chai chỉ được nóng đến độ ta có thể cầm chai nước mà không bị bỏng tay, nghĩa là không quá 60 độ. Ở xứ ta về mùa nóng thì không cần đến cách ấp ủ như trên nếu nhiệt độ cơ thể của Bé vào khoảng 36,2 độ đến 36,5 độ. Nửa giờ sau khi sanh nên lấy thủy (đo nhiệt độ) cho Bé, sau khi cho Bé vào giường thì cứ cách 2 giờ lấy thủy một lần, nếu nhiệt độ thấp dưới 36 độ thì phải ủ thêm, nếu nhiệt độ bình thường (36 độ 5) thì thôi; sau đó chỉ thỉnh thoảng mới lấy thủy để thăm chừng mà thôi.
Bé thiếu tháng quá mỏng manh nên tránh càng ít đụng chạm tới Bé càng tốt, Bé quá nhỏ dễ lọt tay, vì vậy đừng mặc áo mà nên quấn chăn len hay khăn lông cho Bé, dưới đít lót bằng một cái tã gấp nhỏ để khi dơ, ướt, ta có thể rút ra và luồn tã khác vào. Tuyệt đối không dùng kim tây (kim băng). Tránh sự tắm rửa luôn, khi bị dơ chỉ nên lấy gòn thấm nước ấm lau chỗ dơ mà thôi. Mỗi ngày phải thay miếng vải nhựa dưới lưng Bé một lần bằng cách rút nhẹ ra rồi lấy miếng khác nâng đít Bé lên mà luồn vào, đừng bồng hẳn Bé ra ngoài nôi. Muốn thay khăn lông bọc Bé thì nên đắp lên mình Bé một cái khăn lông sạch, luồn tay xuống dưới mà giở khăn lông cũ ra rồi quấn khăn lông mới vào người Bé. Trẻ thiếu tháng quá yếu đuối nên dễ bị các vi trùng xâm nhập và hoành hành. Bệnh thường mắc là đi tiêu chảy, cảm ho, sưng phổi vì vậy phải giữ gìn vệ sinh cẩn thận. Các đồ dùng phải khử trùng cho sạch sẽ, nước, sữa phải tinh khiết.

Giáo chức phải vừa rèn luyện cảm quan vừa nâng cao kiến thức của trẻ

Chủ trương kết hợp dung hòa hai phương pháp Montessori và Desrscroly nhưng áp dụng một cách mềm dẻo hơn. Có ba nguyên tắc căn bản:
Lúc sơ thủy để trẻ vui đùa tự do và dụng cụ được tự ý sắp đặt, sau đó cần nhắm một mục tiêu trong trò chơi, sau hết lập cho trẻ một chương trình nho nhỏ trong khi tổ chức chơi đùa. Cũng dùng tới những học cụ Montessori nhưng hướng dẫn từ trò chơi tới việc làm một cách tiệm tiến và tự nhiên.
Giáo chức phải vừa rèn luyện cảm quan vừa nâng cao kiến thức của trẻ vì trí khôn hướng dẫn cảm giác.
Giúp cho đứa trẻ ưa hoạt động một mình sau dần ưa hoạt động giữa một nhóm ít người để khi lớn lên ưa thảo biện và cộng tác với mọi người về một mục đích chung.
Trẻ bất thường
Trẻ sanh thiếu tháng: Sau khi thụ thai được 9 tháng 10 ngày người mẹ sẽ sanh một trẻ bình thường. Tuy nhiên các bà mẹ thường không nhớ rõ ngày thụ thai nên ngày sanh phỏng đoán có thể xê dịch ít nhiều, như thế không thể gọi là trẻ sanh thiếu tháng. Ở đây chúng ta chỉ bàn tới trẻ sinh thiếu tháng thực sự (7-8 tháng) và những trẻ quá nhỏ bé mà khi sinh ra chỉ cân nặng dưới 2,500kg. Nếu các bà mẹ sống ờ tỉnh gần những Bảo sanh viện công hoặc có đầy đủ điều kiện tài chính thì những trẻ này phải được nuôi trong những hòm kính bởi các nhà chuyên môn, nếu thiếu những điều kiện trên trẻ phải được chăm sóc cách riêng với mục đích giữ cho thân nhiệt của trẻ được điều hòa, tránh sự nhiễm độc và sự thiếu dưỡng khí. Bởi vậy ngay khi vừa sanh ra phải bọc trẻ bằng mền len trước khi cắt rún, sau đó để trẻ vào một nơi ấm áp, nếu ở xứ lạnh phải tìm cách sưởi ấm phòng trẻ nằm để nhiệt độ trong phòng luôn ở khoảng 28 độ. Giường của trẻ thiếu tháng phải là một loại giường hoặc nôi thật nhỏ, có thể dùng một cái thùng gỗ, một hộp bằng giấy bồi như thùng sữa chẳng hạn. Nếu không có nệm thì có thể lấy mền gấp lại mà thay thế, trên tấm nệm lót một miếng vải nhựa và trên miếng vải nhựa là khăn trải giường làm bằng tã lót. Quấn cho Bé bằng khăn lông hoặc mền len nhỏ, đắp lên một tấm mền nữa tới ngang cổ, hai đầu tấm mền phải găm xuống nệm bằng kim tây hoặc gài bằng khuy, phía ngang vai của trẻ, tấm mền này phải phủ kín chân, đầu trẻ phải được tự do cử động.

Phải tôn trọng những hoạt động làm tăng trưởng cơ thể

Phải tôn trọng những hoạt động làm tăng trưởng cơ thể, Sự học tập chỉ có kết quả cho trẻ
Và sư phạm nổi tiếng đã thành lập vào năm 1907 một học đường mệnh danh là “Nhà thiếu nhi” để áp dụng phương pháp giáo dục của bà, căn cứ trên những nguyên tắc sau đây:
Phải tôn trọng những hoạt động làm tăng trưởng cơ thể cũng như tinh thần của trẻ. Sự phát triển sẽ đi từ các cảm giác đến quan niệm.
Sự học tập chỉ có kết quả cho trẻ khi phù hợp với những nhu cầu cùng sự phát triển kể trên.
Muốn thực hiện sự giáo dục theo những nguyên tắc ấy, phải cho trẻ những học cụ kích thích cảm quan của chúng như những miếng gỗ màu hình giác trụ, lăng trụ, những miếng gỗ có mộng có thể xếp cho ăn khớp với nhau, những cái que dài, ngắn để tập làm tính, những chữ rời bằng gỗ v.v… như vậy trẻ sẽ tự phát triển năng khiếu của mình bằng cách thực hành ,với những học cụ sẵn có. Thầy chỉ có nhiệm vụ khuyến khích và giúp đỡ.
Trẻ bắt đầu tập giữ kỷ luật trong sự hứng thú như “Bài học yên lặng” (Lecon de silence) trong đó thầy bảo trẻ khoanh tay gục đầu xuống bàn nhắm mắt lại trong ít phút tới khi thầy cho phép mới được ngửa đầu lên, trẻ sẽ thấy thích thú như dự một trò chơi.
Phương pháp Décroiy: Bác sĩ Bi Ovide Décroly chủ trương rằng tinh thần trẻ nhó đi từ tổng quát (Global) đến phân tách (Analyti- que). Phương pháp Décroly có mục đích tạo cho trẻ có tinh thần kỷ luật, ưa tìm tòi khảo cứu, thích ứng với mọi hoàn cảnh, nhiều kiến thức chung để sau này tự tiến trên đường đời. Nguyên tắc giáo dục này có những đặc điểm sau đây:
Trường học phải được thiết lập trong khung cảnh thiên nhiên và chỉ nhận một số học sinh rất ít nhưng đủ loại tuổi (từ 4 đến 15 tuổi), mỗi lớp chỉ nhận từ 20 đến 25 trẻ. Những trẻ bất thường phải để riêng.
Giáo chức phải là những người thông minh, hoạt động, giàu sáng kiến, yêu trẻ con và sành tâm lý.
Các bài học được trình bày dưới hình thức trò chơi để trẻ ham thích thú thi đua. Nên tập cho trẻ so sánh, quan sát và liên tưởng. Nên tổ chức các cuộc viếng thăm danh lam thắng cảnh đồng quê, công xưởng.
Kỷ luật tự giác, giáo chức giảng cho trẻ rõ trách nhiệm và công việc phải làm.
Phụ huynh được mời tham gia việc quản trị học đường để giúp đỡ nhà trường trong việc rèn luyện con cái.
Phương pháp Audemars-Lafendel:
Phương pháp này được áp dụng trong “Nhà trẻ nhỏ” (Maison des Petitls) ở Thụy Sĩ từ năm 1912.

Các phương pháp giáo dục mới

Ngày mai mẹ lại tới với Bé và ở lâu hơn nhưng tìm cách đứng xa hơn để Bé làm quen dần với cô giáo và các bạn. Sau ít ngày như thế Bé sẽ quen dần và không theo mẹ nữa. Đôi khi sự thiếu cương quyết của mẹ làm Bé khóc, thay vì đưa Bé tới trường rồi trở về Mẹ lại quyến luyến dặn dò mãi đến một lúc nào đó Bé sực nhớ rằng mình Bé xa mẹ và lo sợ nghi ngờ có lẽ những chuyện chẳng lành sẽ xảy ra khi xa mẹ nên khóc lóc đòi theo mẹ. Phải kiên nhẫn và giảng giải cho Bé hiểu và nên nhờ ba đưa Bé đi học. Lúc đầu chỉ nên để cho Bé học một buổi mà thôi. Nếu thấy Bé ưa thích và không có gì trở ngại cho sức khỏe của Bé thì có thể cho Bé đi ngày hai buổi.
Mục đích của các phương pháp giáo dục mới căn cứ vào ba nguyên tắc là khêu gợi hứng thú của trẻ nhỏ, gây cho chúng nhiều sáng kiến và giúp chúng ngày càng ưa học hỏi. Những nguyên tắc trên áp dụng tùy theo từng giai đoạn tiến triển tinh thần của trẻ nhỏ. AUGUSTE COMTE đã cho rằng tinh thần trẻ nhỏ biến chuyển theo ba trạng thái:
Trạng thái vật thần (État Fétichiste): trẻ nhỏ tưởng tượng mọi vật đều có tinh thần giống người như là khi vấp té thì chúng đập đất để trừng trị.
Trạng thái siêu hình (État Métaphysique) : trẻ nhỏ không lầm lẫn như trên nữa nhưng chưa hiểu biết về sự vật một cách rõ ràng xác đáng.
Trạng thái thực nghiệm (État Positif): Trẻ đã khôn lớn và biết nhận định rõ ràng mọi sự vật.
ADOLPHE-FERRIÈRE thì cho rằng tinh thần trẻ nhỏ tiến triển theo bốn thời kỳ ở một đứa trẻ lành mạnh:
Thời kỳ ấu trĩ (sơ sanh đến 6 tuổi): trẻ có nhiều cảm giác vì các giác quan đang thời kỳ phát triển.
Thời kỳ thiếu niên (6 đến 12 tuổi): Trẻ ưa mô phỏng, thích bắt chước.
Thời kỳ thanh niên (12 tới 18): Trực giác bắt đầu phát triển.
Thời kỳ trưởng thành (18 tới 24 tuổi) đã có đủ năng lực để suy nghĩ và phán đoán.
Căn cứ vào những nguyên tắc trên, những phương pháp giáo dục mới được đặt ra rất nhiều nhưng ở lớp Mẫu giáo và tiểu học phương pháp được áp dụng nhiều nhất là phương pháp Montessori, Décroly và Auđemars – Lafendel. Tưởng cũng nên nói qua những đặc tính của mỗi phương pháp trên để quý vị phụ huynh tùy nghi mà lựa chọn:
Phương pháp Montessori: Nữ Bác sĩ Ý Maria Montessori chuyên về thần kinh là một nhà tâm lý học

Bé từ ba đến năm tuổi 12

Nếu thực tình thấy con hung dữ khác thường và quá đáng thì lúc đó chúng ta mới phải để ý mà sửa chữa, tránh cho xem phim ảnh, sách báo cao bồi, chém giết: tránh xa những trẻ hung dữ khác và cha mẹ phải làm gương tương thân tương ái cho con.
Nên tập cho trẻ có thói quen tốt bằng những cử chỉ nhỏ nhặt thường ngày như thay vì đưa kẹo cho một đứa trẻ khác hoặc đưa tiền bố thí cho hành khuất ta nên đưa cho bé và khuyến khích bé làm.
Đi học: Bắt đầu từ hai tuổi trẻ nhỏ đã cần phải tiếp xúc với những trẻ khác cùng lứa tuổi, không phải chỉ để có bạn chơi mà thôi mà còn để phát triển tình thương trong đời sống của trẻ sau này: Trẻ cũng cần phải tiếp xúc với những người lớn khác ngoài cha mẹ; gia đình không đủ điều kiện giúp đỡ trẻ trên lĩnh vực giáo dục đó và trường mẫu giáo đã làm nhiệm vụ giúp đỡ chúng ta để hoàn tất nhiệm vụ của gia đình.
Từ 3 tuổi trở lên ta có thể cho trẻ theo lớp mẫu giáo, ở đây sẽ có sân rộng rãi, có dịp cho trẻ học hát, tô màu, cắt hình, trẻ sẽ được chăm sóc và dẫn dắt để mở mang trí khôn, cô giáo là những người kiên nhẫn, dịu hiền và yêu trẻ. Trước khi lựa chọn một trường mẫu giáo tốt cho con, cha mẹ nên đi thăm trường sở, hỏi dò những người đã có con theo học để lựa chọn cho đúng. Nếu chỉ vì những tiện lợi nhất thời như gần nhà, rẻ tiền, mà cho con theo bất cứ một lớp nào chẳng may gặp một cô giáo xấu tính, thiếu lương tâm chức nghiệp, thiếu khả năng thì trẻ sẽ bị ảnh hưởng rất tai hại. Nếu trẻ quá yếu đuối, hoặc quá nhút nhát thì có thể cho trẻ vào lớp mẫu giáo khi trẻ được 4 tuổi, không nên vì một lý do gì mà trì hoãn hơn nữa vì dù sao trẻ cũng không thể nào ở mãi bên mẹ được. Không căn phải sắm sửa gì cho trẻ ngoài những giấy tờ hợp lệ.
Thường trẻ rất thích đi học nhưng cũng có trẻ còn nhút nhát hoặc đeo (bám) mẹ. Ngay khi đứa Bé vào trường, Bé rất ưa thích nhưng mẹ về được một lúc Bé thấy thiếu mẹ và la khóc um sùm rồi ngày mai Bé nhất định không đi học nữa. Dùng sức mạnh hoặc dọa nạt lúc này vô ích mà càng làm cho khó giải quyết thêm. Tốt hơn cả mẹ nên dỗ dành đưa Bé tới trường, ở đây với Bé cho Bé chơi một lúc rồi đưa Bé về.

Bé từ ba đến năm tuổi 11

Nếu thỉnh thoảng bé nổi giận là sự thường, nhưng nếu bé luôn luôn cáu kỉnh, giận dữ, la hét suốt ngày thì là bé bị yếu mệt, bị đau một bệnh gì trong cơ thể, ăn uống chưa đủ hoặc người mẹ trông nom con chưa đầy đủ. Có thể kiểm điểm lại coi bé có đủ cơ hội để chơi đùa tự do không? Có đủ đồ chơi không? Có bị cấm đoán không? Có cư xử với bé một cách quá cứng rắn và độc tài không? Không có cách gì ngăn chặn hẳn cơn cáu giận của trẻ nhưng ta có thể dùng sự kiên nhẫn dịu dàng mà chế ngự. Lúc trẻ đang lên cơn giận đừng quan trọng hóa sự việc, đừng lý luận với trẻ lúc này vì vô ích. Chính cha mẹ cũng đừng nổi đóa mà la hét theo vì chỉ làm cho trẻ thêm dịp để bắt chước. Tốt hơn là nên tìm cách cho bé thay đổi ý kiến. Một vài đứa trẻ la hét mà thấy cha mẹ làm lơ, vẫn tiếp tục làm công việc khác như không có gì xảy ra, thì tự nhiên lại hết khóc. Có đứa cứng đầu hơn lại ngưng khóc khi mẹ dỗ dành bằng lời nói ngọt ngào, đề nghị với bé một vài trò chơi mới. Tuy nhiên đừng xen vào ngay mà để cho bé khóc một lúc cho hả giận đã, nếu không bé biết được nhược điểm của mẹ và mỗi khi muốn gì đều lên cơn để dọa mẹ.
Hung dữ: Khi cha mẹ cảm thấy con ưa thích đánh nhau hoặc chơi đấu súng, đánh kiếm, đấu dao thì đừng quá lo ngại sau này con mình sẽ trở thành độc ác, tàn bạo mà vội tìm cách bắt trẻ chế ngự tính tình của nó, vì lâu dần trẻ tự nó sẽ trở thành thuận thục dịu hiền khi được lớn lên trong một gia đình đầm ấm yêu thương. Cử chỉ hung dữ cũng tùy theo tuổi, lúc nhỏ khi không bằng lòng Bé sẽ khóc, đập tay chân v.v… Khi lớn lên bé sẽ đánh đứa nào tới phá đồ chơi của nó, lúc 3 tuổi bé đã biết cãi cọ, lý luận trước khi dùng đến sức mạnh và 5 tuổi trở lên bé bắt đầu biết đặt trò chơi như cao bồi, quân đội hành quân do ảnh hưởng của phim ảnh và sách báo. Tất cả những cử chỉ đó làm thỏa thích sự ưa hoạt động của trẻ mà chính trẻ cũng chưa ý thức được ngụ ý của sự tàn bạo trong hành động của mình.

Bé từ ba đến năm tuổi 10

Khi cần thì có thể dùng roi vọt nhưng bắt nằm sấp, đánh bằng tay hoặc bằng thước dẹp vào mông đít là nơi đau và vô hại. Cố trấn tĩnh đừng trút cáu giận lên con người, đừng bừa bãi bạ đâu đánh đấy hoặc bạt tai, xô đẩy nhiều khi trúng chỗ phạm chết người.
Đừng bao giờ phạt con bằng cách nhốt trong phòng vì như vậy ta đã biến cái phòng mà trẻ chơi, trẻ ngủ, thành một thứ tù ngục; cũng đừng dọa nạt bỏ bót, cảnh binh bắt vì sẽ làm cho trẻ thành nhút nhát. Có thể cảnh cáo bằng cách bớt phần tráng miệng hoặc cất hẳn cái đồ chơi nào mà trẻ ưa thích trong một thời gian; đã nói là phải thi hành cho bằng được. Những bậc cha mẹ mà để cho con cái “lên chân, xỏ mũi” hoặc những người luôn luôn đánh mắng, trừng phạt con cái đều là những kẻ sai lầm.
Nhút nhát: Đứa trẻ 2 tuổi chịu để cho kẻ khác xâm chiếm đồ chơi một cách dễ dàng không phải là một đứa trẻ nhút nhát. Sau này khi 3 – 4 tuổi nó sẽ ý thức được quyền sở hữu của nó và sẽ có phản ứng lại. Nếu bé ở gần một đứa trẻ khác hung tợn hơn và luôn luôn xâm chiếm đồ chơi với những đứa trẻ khác dịu hiền hơn để bé có cơ hội lấy lại lòng can đảm. Nhiều đứa trẻ nhút nhát vì được nuông chiều thái quá, không có cơ hội tiếp xúc với người khác, ta nên tìm dịp cho bé được gặp gỡ những trẻ đồng trang lứa. Nếu bé trai 2 – 3 tuổi mà vẫn ưa thích những trò chơi của con gái và ưa thích chơi những trò chơi của con gái và ưa thích chơi với con gái mà thôi thì cũng không có gì đáng ngại là vì bé chưa ý thức được sự khác biệt về “giống” của mình. Nếu 4 5 tuổi mà bé vẫn còn như trên thì nên chú ý hướng dẫn đồng thời người cha phải gần gũi, thân thiết con hơn vì như vậy là bè đã bị ảnh hưởng của mẹ hơi nhiều và mẹ bé đã bảo vệ bé một cách quá đáng. Trường hợp bé nhút nhát quá mức, xin xem bài “Trẻ nhút nhát” ở phần trước.
Cáu giận: Khoảng 3, 4 tuổi nhiều đứa trẻ hay cáu giận vì tuổi nỳ trẻ đã hiểu nó muốn gì, nếu trái ý là trẻ đã biết phản ứng lại và giận hờn. Thường trẻ trút sự cáu giận đó lên những vật xung quanh như ném đồ chơi, đập trên mặt đất, hoặc trên chính mình nó như vò đầu bứt tai, lăn xuống đất rồi la khóc.

Bé từ ba đến năm tuổi 9

Nếu bé định phá một cái đồng hồ trên bàn thì nên đưa cho bé một vật gì khác cho bé quên đi và nói một cách giản dị “Má không bằng lòng”. Nếu nói dài dòng với Bé rằng phá đồng hồ bể thì không coi giờ được, Bé sẽ không hiểu coi giờ để làm gì rồi sự thắc mắc đó phát sinh nhiều câu hỏi khác mà ta khó lòng trả lời cho hết được.
Sự trừng phạt trẻ cũng là nỗi thắc mắc của những bậc cha mẹ vì có người cho rằng: “Thương con cho roi cho vọt, ghét con cho ngọt cho bùi” nhưng nhiều người lại cho rằng không cần phải dùng roi vọt trong việc dạy con; điều đó cũng tùy theo từng gia đình, từng đứa trẻ mà áp dụng. Nếu cha mẹ dạy con một cách khéo léo và cương quyết mà thu được kết quả mong muốn thì roi vọt là chuyện thừa; mặt khác, nếu gặp đứa trẻ khó dạy thì cũng nên dùng roi vọt nhưng đừng nên coi roi vọt là căn bản của sự giáo dục vì nhiều trẻ bị đòn hoài mà vẫn chứng nào tật ấy. Chỉ nên dùng đến hình phạt khi thái độ cứng rắn và nghiêm khắc của cha mẹ không làm cho trẻ thay đổi ý kiến. Mục đích của sự trừng phạt là để trẻ thất vọng, oán hờn. Thưởng phạt đúng đắn và công minh sẽ giúp trẻ hiểu rõ giá trị luân lý của hành động. Muốn cho sự thưởng phạt có kết quả ta cần phải ghi nhận những điều cốt yếu là phải dè dặt và cân nhắc. Sự thưởng phạt phải đúng với giá trị của công việc, nếu thưởng phạt luôn luôn sẽ thành nhàm, trẻ không phấn khởi và cũng không e sợ nữa. Nên thưởng phạt bằng tinh thần hơn là chú trọng về vật chất; sự cho kẹo, cho đi xem chớp bóng không có giá trị bằng lời khích lệ, ngợi khen, trẻ nhỏ rất vui mừng khi cha mẹ ban khen sau này sẽ biết cố gắng để chu toàn bổn phận con người vì thế chỉ nên phạt khi trẻ thật sự có ý xấu còn nếu xét thấy đó là một sự lỡ làng thì chỉ nên cảnh cáo mà thôi. Cha mẹ phải luôn luôn giữ vững uy quyền và tín nhiệm đối với trẻ; khi đã hứa thưởng, đe phạt là phải thực hành hoặc theo dõi, như thế sự đe nạt mới có giá trị và uy quyền của cha mẹ mới không suy giảm. Tuyệt đối không bao giờ la mắng hoặc trừng phạt trẻ khi trẻ đã biết hối lỗi vì như vậy chỉ làm mất hết thiện chí sửa đổi đồng thời gây cho trẻ tính bướng bỉnh, cứng đầu, liều lĩnh.