Cố tránh đừng để cho nước vào lỗ rún của Bé

Chăm sóc bé hằng ngày: Tắm, mắt, mũi, tai
Những bà Mẹ nuôi con nhỏ nên cắt bớt móng tay nhọn vì thường vướng víu và đâm vào da thịt trẻ, gội dầu cho Bé cũng chỉ nên lấy đầu ngón tay thoa vào da đầu chứ không nên dùng móng tay mà gãi vì da trẻ còn non dễ trầy xước.
Nếu vì thời tiết quá lạnh hoặc khi Bé chưa rụng rún thì ta có thể tắm khăn bằng cách đặt Bé lên mặt bàn đã trải khăn bông, lấy bông đá (bọt bể), bọt cao su (éponge) thấm nước lau khắp mình Bé, xát xà bông những nơi cần thiết rồi lại lấy bông đá lau nhiều lần cho hết xà bông. Sau mỗi lần lau phải thả bông đá vào chậu nước bóp kỹ cho sạch rồi mới lau lại. Cố tránh đừng để cho nước vào lỗ rún của Bé.
Mắt: Nếu mắt bình thường thì chỉ cần lấy gòn sạch lau qua là đủ vì lông mi và nước mắt sẽ ngăn cản bụi bặm bên ngoài. Trường hợp mắt bé sưng, đỏ, hoặc có nhiều ghèn (dỉ mắt) thì hãy nhỏ thuốc đau mắt thứ dùng riêng cho trẻ sơ sinh (sẽ nói ở phần sau). Các cụ ta thường cho rằng Bé nhìn ra ánh sáng chói quá sớm bị lé mắt. Quan niệm này không đúng hẳn nhưng khi đi ra nắng ta cũng nên che bớt ánh sáng để tránh cho Bé khỏi khó chịu.
Mũi : Mũi của Bé thường ít khi bị dơ vì những lông trong mũi có nhiệm vụ giữ lại hoặc đẩy các chất dơ ra ngoài. Vì thế sau khi tắm xong ta chỉ cần lây chút gòn quấn quanh que tăm lau phía ngoài lỗ mũi là đủ. Trong trường hợp lỗ mũi bị một chất dẻo đóng thành cục bít lại làm Bé khó thở và phải há miệng mới thở được thì nên nhỏ một giọt Glycérine vào lỗ mũi cho mềm chất dẻo rồi dùng que tăm quấn gòn khéo léo và kiên nhẫn lấy ra. Tuy nhiên đừng quá tỉ mỉ có thể làm đau trẻ. Nếu Bé bị ọc sữa thì cũng nên để ý coi lỗ mũi của Bé vì đôi khi sữa trào lên cả lỗ mũi, nếu có cũng chỉ nên lau phía ngoài lỗ mũi mà thôi vì những chất dơ phía trong sẽ được lông mũi đẩy dần ra ngoài.
Tai: Cũng như lỗ mũi, trong tai có những lông tai thiệt nhỏ giữ những bụi bặm bên ngoài không cho xâm nhập vào tai. Những chất nhờn trong tai không phải là chất dơ mà cũng là một chất có nhiệm vụ che chở lỗ tai. Vậy ta không cần chú ý tới mà chỉ cần lấy gòn quấn vào que tăm nhúng nước lay kỹ những nếp gấp ngoài vành tai mà thôi.

Tắm

Vì người nọ ỷ y người kia nên rốt cuộc đứa trẻ và tay người Mẹ bị bỏng lột và đôi khi gây chết chóc nữa. Nếu chưa quen thì cho ít nước vào chậu tắm mà thôi. Lấy một cái tã sạch lót dưới đáy chậu, sẽ đỡ sự trơn trượt của Bé. Sau đó Mẹ thả Bé vào trong chậu, bàn tay trái lùa dưới nách, ngón tay trò đặt trên vai, đầu Bé dựa trên cườm tay Mẹ, tay mặt nâng đít Bé đặt từ từ vào trong chậu. Nên nhớ phải nhẹ nhàng và chậm rãi kẻo Bé sợ. Sau đó rút tay mặt ra và dùng tay này mà tắm cho Bé.
Việc đầu tiên là lấy khăn loại mềm nhúng nước mà rửa mặt, lau đầu cho Bé. Trừ trường hợp Bé có nhiều chất đen trên đầu, ta gọi là cứt trâu, mỗi tuần lễ chỉ cần gội dầu bằng xà bông cho Bé hai lần, ngày thường lau bằng khăn ướt là đủ. Sau đó lấy tay mặt thoa xà bông vào khắp mình Bé nhất là những chỗ da gấp nếp như cổ, nách, háng, kẽ tay, khuỷu chân, rồi lấy khăn mặt thấm nước thoa nhẹ cho sạch xà bông. Cho Bé ra khỏi nước, đặt trên khăn lông đã trải sẵn quấn lại và đồng thời lau khô các kẽ nách, cổ v.v… Rắc phấn vào những nơi đó hoặc thoa một chút dầu hoặc thuốc mỡ nếu da Bé bị sần sùi hoặc nổi đỏ rồi mặc áo vào ngay, đừng hấp tấp vội vã những cũng đừng quá chậm trễ làm lạnh Bé. Sau đó lấy gòn khô lau lỗ rún, lấy một miếng gòn khác thấm chút cồn lau qua rồi lấy một miếng vải gạc (Gaz compresse) để lên trên và băng rún lại. Quấn tả cho Bé ấm áp rồi hãy lo vệ sinh về mắt, mũi, tai v.v…
Trong trường hợp cần gội đầu cho Bé thì Mẹ nên ngồi chồm hổm (ngồi xổm) hai đầu gối khép vào nhau đặt lên trên một miếng vải nhựa cho khỏi ướt áo quần rồi đặt Bé lên đùi, chân Bé hướng về phía bụng Mẹ, đầu nhô ra khỏi đầu gối Mẹ, chậu nước để phía dưới đầu gối Mẹ. Tay trái Mẹ đỡ gáy Bé, tay mặt xát xà bông chà và dội nước. Lâu dần, khi đứa trẻ đã cứng cáp và Mẹ đã quen tay thì có thể thả Bé vào trong chậu nước, tay trái nâng đầu lên và tay phải gội đầu cho Bé. Nên gội đầu trước khi tắm, lấy khăn bông lau đầu Bé cho khô bớt rồi hãy tắm thì bớt lạnh. Cố tránh làm sao cho xà bông khỏi vào mắt Bé và nên lấy khăn mặt vớt nước lên đầu chứ đừng dội bằng lon, vì Bé cựa quậy luôn nước xà bông sẽ chảy vào mắt.

Sự săn sóc hằng ngày

Cách lắp núm vú vào bình sữa, săn sóc hàng ngày
Đặt chân núm vú vào sát một bên miệng bình rồi dùng ngón tay trỏ của tay trái giữ cho y chỗ trong khi tay phải cầm phía đối diện của núm vú kéo căng rồi lắp vào miệng. Nên thận trọng đừng để ngón tay chạm miệng bình hoặc trong núm vú. Nên nhớ đừng cho những đồ ẩm ướt vào trong hộp sữa đã mở rồi, sau khi dùng phải đậy cho thật kín.
Sự săn sóc hằng ngày
Tắm: Tắm cho Bé là một việc mà các bà mới làm Mẹ lần đầu e ngại vì thấy trẻ quá nhỏ bé mỏng manh, dễ lọt tay và nhất là rất trơn sau khi thoa xà bông vào mình trẻ. Thật ra Bé không quá mỏng manh như ta tưởng và nếu biết một vài mẹo vặt ta sẽ không sợ Bé trơn trợt nữa. Nếu chưa kinh nghiệm không nên tự tắm cho Bé khi Bé chưa rụng rún mà nên nhờ bà Mụ hoặc một người đã quen việc tắm giùm rồi để ý bắt chước, hoặc chỉ lau mình cho trẻ mà không nhúng trẻ vào nước. Nếu ở vào xứ lạnh như miền cao nguyên ta có thể cách một ngày mới tắm cho Bé một lần, còn những ngày kia chỉ lau bằng khăn ướt mà thôi. Ở những xứ nóng, mỗi ngày nên tắm cho Bé một lần vào buổi sáng trước bữa ăn thứ hai trong ngày (khoảng trước 10 giờ, sau khi đã cho Bé ăn một chút nước cam).
Đừng bao giờ tắm cho Bé khi vừa cho ăn sữa xong. Nên lựa chọn một nơi kín đáo tránh gió lùa. Trước khi tắm phải sắp đặt trước cho đầy đủ: Mẹ phải cởi bỏ đồng hồ tay, dùng áo cánh ngắn tay hoặc xăn tay áo lên cao, sắp sẵn lót, áo của Bé, băng rún, khăn lông lớn trải sẵn trên giường hoặc trên bàn, xà bông, khăn mặt, phấn hoặc dầu (nếu da khô) gòn để lau mắt, gòn quấn sẵn vào đầu mấy que tăm để lau trong kẽ tai, lỗ mũi và cuối cùng là nước ấm.
Nước tắm cho Bé chỉ được nóng từ 30 tới 35 độ nghĩa là bằng độ nóng của thân thể. Nếu có một nhiệt lượng kế (Thermomètre de bain) thì sự kiểm soát sẽ dễ dàng, nếu không thì có thể nhúng cùi chỏ tay hay cổ tay vào nước thấy hơi ấm ấm là được. Sự thận trọng này rất cần thiết, trước khi nhúng con vào chậu nước người Mẹ phải tự mình thử độ nóng trước đã chứ không nên tin tưởng vào kẻ khác. Không thiếu gì những bà Mẹ vô ý nhúng con vào nước sôi vì người giúp việc đã quên không pha thêm nước lạnh sau khi đổ nước sôi vào chậu tắm.

Sữa bột

Nếu cho trẻ bú bằng sữa đặc có đường không cần phải pha 5, 6 bình một lần mà chỉ pha 15 phút trước bữa ăn là đủ, trừ khi người Mẹ bận việc phải đi vắng mà không tin được sự cần thận của người giữ trẻ thì mới pha sẵn sữa cất vào tủ lạnh. Trong trường hợp này trước khi cho ăn phải ngâm chai sữa vào nước nóng, cho sữa vừa đủ độ ấm và cũng phải thử như trên. Nồi luộc bình dự trữ phải đổ hết nước đi và đậy kín. Bình dùng rồi phải để riêng đừng để lẫn vào nồi.
Sữa bột: Cách pha sữa bột thường được chỉ dẫn rõ ràng trong toa của mỗi hộp sữa. Vì cách pha phiền phức hơn, nên có thể pha một lúc 5, 6 bình cất vào tủ lạnh cho Bé dùng suốt ngày. Trong trường hợp không có tủ lạnh thì đành phải phá từng bình một. Để khỏi làm hư hỏng các sinh tố có trong sữa bột, ta phải pha bằng nước đun sôi để âm ấm khoảng 50 độ. Đổ nước vào bình rồi lấy tay sờ vào phía ngoài bình thấy ấm và có thể cầm được bình mà không sợ bỏng tay là được. Thường trong mỗi hộp sữa đều có muỗng lường riêng. Mỗi muỗng lường tương đường với một số lượng nước cần thiết đã chi dẫn trong toa. Lấy sữa Guigoz làm thí dụ, ta lấy một muỗng lường (gạt ngang) nặng chừng 5g sữa bột sẽ tan trong 30g nước, 1g nước tương đương với 1 gạch ghi trên bình. Thí dụ cho một đứa trẻ nặng 4 kg ăn ta có thể đổ vào bình 120g nước và 4 lường gạt sữa Guigoz. Sau đó lắp nắm vú vào, lắc đều rồi ngâm nước lạnh như trên trước khi cho trẻ ăn.
Nếu pha cùng một lúc 5 hay 6 bình có thể mua loại ly có phân độ (Récipient gradué) có bán tại các hiệu bán dược phẩm hoặc dụng cụ y khoa, nên lựa loại ly có miệng vòi để dễ rót sữa vào bình. Ta pha sữa vào ly trước khi chia ra các bình nhỏ. Thí dụ mỗi ngày trẻ bú bình, mỗi bình 120g nước thì ta nhân 120 với 5 và đổ vào ly 600g nước ấm rồi đổ thêm vào đó 20 lường gạt sữa Guigoz. Dùng một cái muỗng sạch đã khử trùng bằng nước sôi, khuấy kỹ cho tan đều bột sữa rồi chia vào 5 bình, lắp núm vú vào, đậy núm vú lên mỗi bình rồi cất vào tủ lạnh. Lúc cho trẻ ăn phải nhớ ngâm bình vào nước nóng và thử như đã nói ở trên.
Muốn lắp núm vú vào bình nên dựa đáy bình lên ngực, tay trái cầm nơi cổ bình, tay mặt cầm phía dưới núm vú.

Các loại sữa phân chia theo tính chất

Đã hiểu rõ những lợi hại của từng loại sữa các bà mẹ chỉ việc tùy phương tiện và trường hợp mà lựa sữa cho con. Tuy nhiên những loại sữa đặc biệt như sữa đã lấy bớt kem, sữa chua v.v… thì phải do bác sĩ quyết định.
Cách pha sữa
Điều cần thiết trước khi pha sữa là phải khử trùng sạch sẽ bình sữa, núm vú và các đồ phụ tùng. Nếu không có điều kiện để có một nồi riêng dùng luộc bình cho trẻ thì có thể tạm cho bình vào nước nồi cơm luộc 10 phút rồi vớt ra trước khi cho gạo vào nồi. Nếu không đủ số bình cho trẻ bú suốt ngày thì ít nhất cũng phải có 2 bình thay đổi và mỗi ngày ít nhất cũng phải luộc bình một lần, còn những lần khác phải lấy bàn chải và xà bông súc bình cho sạch, xả lại nhiều lần bằng nước sạch, rồi tráng bình bằng nước sôi, cũng đừng quên dội nước sôi vào núm vú. Sau khi cho trẻ bú xong phải súc bình ngay rồi đổ đầy nước vào bình mà ngâm. Nếu thận trọng trong việc khử trùng bình sữa và núm vú ta sẽ tránh cho trẻ được các chứng ói mửa và đau bụng. Ở đây chúng tôi sẽ nói về cách pha sữa đặc có đường và sữa bột mà người Việt Nam ưa dùng nhất:
Sữa đặc có đường: Pha sữa đặc có đường rất giản dị và dễ dàng vì trên các bình sữa đều có ghi những vạch chỉ rõ độ nước và sữa cần dùng. Ta chỉ cần đổ nước, sôi vào bình cho tới vạch bên dưới tương đương với số tuổi của trẻ, rồi đổ thêm sữa vào bình cho tới khi cả nước và sữa dâng lên đến vạch bên trên. Sau đó lắp núm vú vào rồi lắc kỹ bình sữa cho tan đều trong nước sôi. Tuyệt đối không đụng tay vào miệng bình, vào phía trong núm vú hoặc đầu vú chỗ trẻ ngậm. Ngâm bình sữa vào một thau nước lạnh, mặt nước phải ngang với mực sữa trong bình cho tới khi sữa còn nóng chừng 35 độ thì cho trẻ bú. Muốn chắc chắn sữa có vừa đủ nóng hay không, sau khi lấy bình sữa ra khỏi thau nước phải lấy khăn lau phía ngoài bình cho khô, lắc đều chai sữa rồi áp chai sữa vào má mình thấy âm ấm là được. Nên nhớ phải lắc đều chai sữa trước khi thử vì có thể ngoài bình lạnh, mà phía trong hơi nóng của sữa chưa kịp tiết ra ngoài khi vớt bình ra khỏi thau nước. Muốn chắc chắn hơn, có thể nhỏ vài giọt sữa vào cổ tay để đo lường độ nóng.

Các loại sữa – sữa đặc

Có rất nhiều hiệu. Cách pha sữa cho trẻ cũng giản dị, dễ dàng, tôi sẽ bàn tới ở phần sau. Hộp sữa khui rồi có thể dùng được nhiều ngày miễn là giữ cho sạch sẽ và cất vào tủ lạnh sau khi dùng. Trong trường hợp không có tủ lạnh phải đậy hộp cho kỹ tránh ruồi, kiến và bụi bặm và không nên dùng lâu quá 3 ngày.
Tuy nhiên vì có nhiều đường nên trẻ ăn sữa đặc thường hay bị táo bón, ta phải cho ăn thêm nước trái cam, hoặc trái chanh, cũng chính vì thế mà ngày nay nhiều người ưa nuôi con bằng sữa bột.
Sữa bột: Sữa bột (Lait en poudre) là loại sữa đã được làm bay hết hơi nước và biến chế thành bột. Đừng lầm sữa bột với loại bột có pha sữa (Farine lacté) mà ta cho trẻ ăn khi trẻ đã được nhiều tháng.
Sữa bột có loại không đường nên khi cho trẻ ăn, ta phải pha thêm đường. Hiện nay trên thị trường có bán những loại sữa hột pha sẵn đường nên cách pha chế cùng dỡ phiền phức, đó là: GUIGOZ, SMA, SIMILAC, VITALAIT, BABYLAC, MEIJI, SULAIT, GITANA, MORINAGA. Loại sữa này sau khi khui rồi có thể đậy kỹ dùng lâu được nhưng nên giữ sạch sẽ, để ở chỗ mát hoặc tốt nhất là cất trong tủ lạnh. Nước pha sữa phải đun sôi và để nguội bớt để tránh sự hủy hoại của chất bổ dưỡng. Cách pha chế tôi sẽ bàn ở phần sau. Trẻ dùng sữa bột ít táo bón và ít ọc sữa (chớ) hơn dùng sữa đặc có đường tuy nhiên có điều bất tiện là đôi khi bị khan hiếm trên thị trường và cũng đắt giá hơn sữa đặc.
Ngoài sự phân loại theo hình thức như trên người ta còn tùy theo tính chất mà chia thành nhiều loại sữa khác nhau:
Sữa đồng hóa: (Lait homogénéisé): là loại sữa mà các phân tử mỡ đã được biến chế để có thể đồng hóa với các phân tử khác và lẫn lộn đồng đều trong bình sữa.
Sữa nguyên: (Lait entier): la loại sữa mà các phân tử mỡ vẫn ở trạng thái thường nên tách rời ra và nổi lên trên mặt bình sữa khi cho ăn phải nhớ lắc đều chai sữa.
Sữa đã lấy hết kem: (Lait écrémé): dùng cho trẻ bị chứng tiêu chảy (Régilait, Gloria).
Sữa đã lấy bớt kem: (Lait partiellement écrémé) dùng cho trẻ nhỏ mới sinh tới 6 tháng (Nido, Guigoz trắng).
Sữa toàn lượng: (Lait complet) đầy đủ các chất, dùng cho trẻ trên 6 tháng hoặc người lớn (Guigoz vàng).
Sữa chua: (Lait acidifié): sữa có pha chất chua hay dùng cho trẻ có cơ quan tiêu hóa kém, hay bị ọc sữa, ói mửa hoặc tiêu chảy (Acigo).

Cho bé ăn lúc nửa đêm

Cho bé ăn lúc nửa đêm, các loại sữa
Nếu Bé ngủ tới 3 giờ hoặc 4 giờ sáng mới đòi ăn thì ta cũng đợi tới lúc đó hãy cho ăn. Nếu Bé đói vào khoảng 12 giờ thì nên kiên nhẫn chịu đựng, vì nếu cho Bé ăn sớm quá, tới 3 giờ sáng Bé lại đòi ăn bữa nữa rồi quen dạ Bé đòi ăn mỗi đêm như vậy, người Mẹ sẽ vất vả vì mất ngủ. Để cho trẻ khóc không có gì đáng ngại, tuy nhiên nếu ta ở chung với các Cụ thì sẽ bị ray rứt vì các Cụ thương cháu không muốn cho cháu khóc. Gặp trường hợp này nên ôn tồn giải thích cho các cụ rõ, chỉ chừng vài ba đêm Bé sẽ quen đi không khóc nữa. Tuy nhiên, ta cũng chẳng nên bãi bỏ hẳn bữa ăn đêm vì có nhiều đứa trẻ không thể chịu đựng đựợc khoảng thời gian bụng trống lâu dài đó. Tóm lại nếu Bé đòi ăn đêm thì nên cho Bé ăn một lần, nếu Bé ngủ quên thì cũng chẳng nên đánh thức Bé dậy để cho ăn làm gì.
Các loại sữa
Ở trên thị trường có rất nhiều loại sữa tưởng cũng cần nói qua để các bà Mẹ tùy ý thích và tùy trường hợp mà lựa chọn:
Sữa tươi: sữa tươi có hai loại: sữa chưa khử trùng (Lait cru) là sữa vừa vắt ở bò cái ra, muốn dùng ta phải đun sôi kỹ, sữa đã khử trùng (Lait pasteurisé) là loại sữa mà người ta đã khử trùng ở một nhiệt độ khá cao sau khi vắt ở bò cái ra. Loại sữa này ở xứ ta thường đóng thành từng chai nhỏ 1/4 lít. Ở các nước Tây phương người ta thường cho trẻ dùng loại này vì nó gần giống sữa Mẹ hơn cả, nhưng ở Việt Nam ta chỉ dùng cho trẻ lớn 5, 6 tuổi mà thôi, có lẽ vì bò cái nước ngoài cho sữa tốt và dân chúng có thể tin tưởng được ở phương pháp khử trùng hoàn hảo của các trại sản xuất tân tiên.
Sữa đặc: Sữa đặc cũng có hai loại : Sữa đặc không đường (Lait évaporé) là loại sữa mà người ta đã khử bớt chất nước bằng cách để cho bốc hơi rồi đóng hộp. Loại này mùi dễ uống hơn sữa tươi, khi cho trẻ ăn thì phải pha thêm nước sôi và đường. Tuy nhiên ta cũng ít dùng cho trẻ sơ sinh vì lý do đắt tiền và đôi khi bị khan hiếm. Sữa đặc có đường (Lait condensé sucré) là sữa đã được làm cho đậm đặc và có pha thêm đường. Loại này đặc và ngọt hơn loại trên nhiều, giá lại rẻ ít bị khan hiếm nên thường được dùng nhiều nhất ở xứ ta.

Nên cho trẻ bú theo giờ giấc một cách quá nghiêm khắc

Tuy nhiên cũng không nên theo giờ giấc một cách quá nghiêm khắc. Nếu 4 giờ sau bữa ăn trước mà Bé vẫn ngủ thì nên đánh thức Bé dậy cho Bé ăn. Nếu chưa chịu ăn cũng không nên ép buộc quá vì sau 5, 10 phút Bé sẽ ăn cũng chẳng hại gì. Trái lại chưa tới 4 giờ mà Bé đã khóc đòi ăn thì mặc dù sớm chừng 10 phút, 15 phút cũng không nên quá câu nệ nếu Bé đòi hỏi thái quá.
Nếu thấy Bé luôn thức giấc và đòi ăn trước giờ thì ta phải hiểu rằng số sữa mà Bé ăn chưa đủ để bé chịu đựng khoảng thời gian cách quãng giữa 2 bữa bú, ta nên pha thêm sữa cho Bé, tuy nhiên không nên cho quá nhiều mà chỉ cho thêm dần dần.
Nếu Bé thức giấc trước giờ nhưng lại bú không hết phần sữa trong bình, như thế là bộ tiêu hóa của Bé không chịu đựng được khoảng cách 4 giờ giữa các bữa ăn, vậy ta nên cho trẻ bú cách 3 giờ một lần, ta có thể chia giờ khắc như sau:
Đối với những trẻ sinh dưới 3 ký nên cho bú cách 3 tiếng một lần nghĩa là 6 giờ, 9 giờ, 12 giờ, 15 giờ, 18 giờ, 21 giờ, 02 giờ. Đối với những trẻ khác nặng cân hơn nên cho bú cách 4 tiếng: 6 giờ, 10 giờ, 14 giờ, 18 giờ, 22 giờ, 02 giờ. Nếu Bé không chịu bú đúng giờ kể trên mà mãi tới 7 giờ mới chịu bú bữa đầu tiên thì ta cũng đành lui những lần bú sau lại 1 giờ. Tóm lại phải áp dụng một cách linh động chứ không nên quá khắt khe, nhưng đừng thấy Bé vừa khóc mà vội cho bú mặc dù mới cách bữa bú trước có 2 giờ. Nên nhớ rằng trẻ con khóc vì nhiều nguyên nhân khác chứ không phải chỉ vì đói bụng. Trong trường hợp trẻ luôn khóc vào những giờ bất thường nên quan sát cho kỹ nguyên nhân hoặc có thể đưa trẻ đến nhờ một vị bác sĩ giúp đỡ. Cũng đừng thấy Bé đưa tay hoặc cầm vật gì đưa lên miệng mà tưởng rằng Bé muốn ăn vì những cử chỉ đó đôi khi chỉ là sự ngẫu nhiên trùng hợp.
Riêng về bữa bú nửa đêm thì không bắt buộc phải có, đừng sợ rằng không cho Bé bú bữa sữa nửa đêm, Bé sẽ gầy ốm vì bị bỏ đói, thực ra, nếu bỏ được bữa này thì càng hay vì bộ tiêu hóa của Bé được nghỉ ngơi trong chốc lát. Đừng bao giờ đánh thức Bé dậy cho Bé ăn đêm mà mỗi khi Bé đòi ta hãy cho ăn.

Các bà Mẹ Việt Nam khi cai sữa cho con

Sau chừng một tháng, khi đứa trẻ đã chịu bỏ vú Mẹ quen rồi thì có thể cho ăn thêm bột gạo quấy lẫn với hột gà, hoặc một vài loại bột sữa khác bán trên thị trường. Cũng có thể cho ăn cháo nấu loãng và nghiền nhỏ để lấy một thứ nước đặc nhuyễn mà thôi.
Nếu đến tháng thứ sáu mà người Mẹ thấy sữa đã lần lần bớt đi thì cai sữa rất dễ chịu vì sữa không làm căng vú nữa, hoặc giả có căng thì chỉ cho con bú ngày 1 hoặc 2 lần trong khoảng 5 hoặc 10 phút là đủ. Nếu tới tháng thứ 8 người Mẹ còn rất nhiều sữa thì khi cai sữa cũng thường rất khó vì bị nạn sữa căng. Trong những trường hợp này, nên áp dụng phương pháp nặn sữa như đã nói ở trên hoặc bằng tay hoặc bằng máy nút sữa.
Các bà Mẹ Việt Nam khi cai sữa cho con thường hay bôi thuốc đắng hoặc bôi dầu cù là vào núm vú để cho đứa trẻ khi ngậm vào vú sẽ bị cay hoặc đắng mà chán ghét và bỏ tính đòi vú Mẹ. Hành động này không phải là không có lợi, nhưng có thể cũng có hại vì khi bôi những loại thuốc đắng hoặc độc vào núm vú, làn da mỏng của núm vú có thể bị sưng và phản ứng. Hay nhất là tập cho con bú lần sang sữa bò rồi ăn bột hoặc cháo để cuối cùng bỏ hẳn việc bú vú Mẹ. Việc cai sữa cần được thực hiện có phương pháp và tuần tự không nên hấp tấp mà cũng không nên quá cứng rắn bắt buộc trẻ trong một vài ngày phải ngưng ngay sữa Mẹ. Bộ phận tiêu hóa của trẻ cũng luôn luôn cần một thời gian để thích nghi với sự thay đổi thức ăn từ sữa Mẹ qua sữa đặc có đường và các thức ăn bột hoặc lỏng. Một điểm nên ghi nhớ nữa là thường những bà Mẹ nuôi con bằng sữa mình đến tháng thứ 6 bắt đầu cai sữa hoặc cho con bú ít đi sẽ thấy có lại đường kinh như thường lệ.
Bình sữa nhân tạo đầu tiên cho Bé bú
Bình sữa nhân tạo đầu tiên cho Bé bú thường là 24 giờ sau khi sinh. Mỗi ngày phải cho Bé bú từ 6 đến 8 bình trong khoảng cách từ 3 đến 4 tiếng. Trong những ngày đầu, Bé sẽ bú rất ít, thường có khi chỉ từ 10 đến 15gờ-ram sữa. Các bà Mẹ không nên lo ngại khi thầy Bé bú rất ít. Tạo hóa đã phú cho Bé có đủ khả năng để biết mình phải bú bao nhiêu cho đủ.

Khi đứa trẻ được sáu tháng

Ngày nay các bà mẹ ít dùng tay để nặn sữa mình mà thường dùng một máy nút sữa
Người Mẹ dùng tay cầm một chén ghé sát miệng vào phía dưới vú, đồng thời tay kia bóp mạnh phía trên vú từ trên xuống dưới sữa bị dồn ép cả hai phía sẽ chảy ra đầu núm vú thành từng tia mạnh. Cách thứ 2 này dễ nặn hơn và sữa ra cũng nhiều hơn.
Ngày nay các bà mẹ ít dùng tay để nặn sữa mình mà thường dùng một máy nút sữa. Máy này rất giản dị và gồm có một ống bằng thủy tinh gắn liền với một quả bóng cao su bơm tay để nút sữa. Lối nút sữa này được ưa thích vì không mệt mỏi mà lại nhẹ nhàng. Ngoài ra cũng còn có những máy nút sữa bằng điện, nhưng những máy này khá phiền phức nên vẫn chưa được phổ biến trong dân chúng.
Cai sữa: Khi đứa trẻ được sáu tháng người Mẹ đã muốn thôi cho con bú để bắt đầu cho ăn thêm bột hoặc cháo, cơm. Thời kỳ này gọi là thời kỳ cai sữa và thường mệt nhọc nhất trong thời gian nuôi trẻ.
Có nhiều bà Mẹ vì quá yêu con nên khi không cho con bú nữa, thường có cảm tưởng như là tình mẫu tử bị suy giảm một phần nào, có người nhất định không thể nào không cho con bú được nữa nên vấn đề cai sữa thật là khó khăn.
Trên phương diện Y khoa, một đứa trẻ khi đã được 6 tháng, đến 1 năm cần phải được thay đổi lối ăn và thay sữa mẹ hoặc sữa bò bằng những đồ ăn lỏng, rồi đồ ăn nhão như bột hoặc khoai tây tán để dần dần ăn đến những thức ăn cứng. Thời gian thuận tiện nhất để cai sữa là từ 9 tháng đến 1 năm. Trong thời gian này, phương pháp cai sữa cần được áp dụng lần lần, không quá đột ngột để cho đứa trẻ có đủ thời giờ thích nghi với những bữa ăn mới và các thức ăn mới.
Thường thì bắt đầu từ tháng 6 hoặc có khi sớm hơn ở những đứa trẻ khỏe mạnh, người Mẹ có thể bắt đầu thay thế một vài lần bú trong ngày của con bằng những bình sữa bột hoặc sữa đặc có đường. Nên thay thế những lần bú nào mà đứa trẻ bú ít nhất. Ví dụ Bé bú ít nhất vào buổi trưa lúc hai giờ, thì có thể trong tuần lễ đầu, cứ đến bữa ăn trưa hồi hai giờ, người Mẹ, cho con bú một bình sữa đặc có đường. Sang tuần lễ thứ hai người Mẹ có thể thay thế bữa ăn trưa lúc 2 giờ và luôn bữa ăn tối lúc 6 giờ bằng sữa bò và cứ như vậy qua tuần lễ thứ 3 lại có thể bỏ thêm 1 bữa sữa Mẹ nữa.